“Die dag had een feestdag moeten zijn. Het werd echter een ronduit gruwelijke dag”

10 februari 2009

Getuigenis opgetekend te Doruma, 30 december 2008.

De gebeurtenis in kwestie vond plaats op 24 december 2008, in een dorpje in de streek Batande, zeven kilometer ten noorden van Doruma in Haut-Uele. Deze getuigenis werd op 30 december opgetekend in Doruma.

Die dag, de dag voor kerstmis, waren heel wat dorpelingen samengekomen voor een feestmaal in de kapel van de CK20, een evangelische beweging die erg populair is in dit deel van de Democratische Republiek Congo. Wel 60 tot 70 mensen hadden de reis gemaakt. Niemand wist wat hen te wachten stond.

M.B. kon zijn werk op de velden echter niet verlaten. Hij was getuige van wat er gebeurde:

“Ik bevond me op ongeveer een kilometer van het dorp. Toen hoorde ik opeens, midden op de dag, luid geschreeuw uit de kerk komen. Ik liet mijn gereedschap meteen vallen en ging kijken wat er aan de hand was.

Een ware nachtmerrie was het.

Ik liep aan de kant van de weg die naar het centrum van het dorp leidt, verborgen in het hoge gras. Ik was machteloos en kon niet ingrijpen toen mijn eigen vader werd vermoord. Op slechts enkele meters bij mij vandaag sloegen twee gewapende mannen zijn schedel met een staaf in. Hij was haast onmiddellijk dood.

Ik was volledig verlamd uit afgrijzen en bleef verscholen in de struiken. De mannen vertrokken en ik ging door het struikgewas verder naar het dorp. Een grote groep gewapende mannen, misschien wel een stuk of 60, omsingelde het kerkje. Alle dorpelingen waren binnen. Ik weet niet wie de mannen waren.

De meeste mannen stonden rond de kerk, maar enkelen brachten de dorpelingen een voor een naar buiten. Ze werden snel naar het hoge gras gebracht en systematisch geëxecuteerd. De meesten werd de schedel ingeslagen, maar soms werd een bijl of een mes gebruikt.

Dit leek wel uren door te gaan. Niemand werd gespaard. Kinderen, baby’s, zwangere vrouwen, bejaarden. Allemaal werden ze vermoord. Meer dan 60 mensen.

En ik kon helemaal niets doen.”

M.B. kon onmogelijk zijn verhaal verder zetten. We vernamen later dat hij zich de hele tijd verborgen had gehouden. Pas nadat de gewapende mannen waren vertrokken, ontdekte hij het lichaam van zijn vrouw. Ze was vermoord, ook al was ze zwanger. Later vond hij ook het levenloze lichaam van zijn enige zoon.

Twee andere overlevenden sloten zich bij hem aan. De eerste was een jongetje van zeven jaar oud. Hij kon vluchten toen zijn hut werd aangevallen. Zijn vader werd voor zijn ogen vermoord. De tweede overlever was een bejaarde man, die net iets verder van het dorp woonde.

M.B. begroef zijn vrouw, zoon en vader. De vijf daarop volgende dagen groef hij een gemeenschappelijk graf voor 50 mensen, waaronder ook meer dan 20 jonge kinderen.

Elke nacht hielden hij en de twee andere overlevenden zich in de brousse schuil.

Pas op 29 december arriveerde iemand uit Doruma in Batande om zijn oom te bezoeken. Maar ook deze oom was vermoord. De man hielp M.B. de overige lijken te begraven. Daarna trokken ze allemaal naar Doruma.

Het zevenjarig jongetje werd in een pleeggezin opgenomen. Hij had enkele dagen naast de lichamen van zijn ouders doorgebracht, en op de dag van het interview was hij nog steeds getraumatiseerd door wat hij had gezien.

De plaatselijke organisatie AJDI (Association des Jeunes pour le Développement Intégral – Jongerenbeweging voor integrale ontwikkeling) helpt kinderen die dergelijke traumatische gebeurtenissen hebben meegemaakt en ontfermt zich ook over deze jongen. AZG biedt bijstand aan de organisatie.

M.B. kan ’s nachts de slaap niet meer vatten. Hij voelt zich slecht en weet niet of hij ooit nog wel naar Batande kan terugkeren.

Vandaag werd in het ziekenhuis van Doruma een vierjarig meisje opgenomen. Gewapende mannen hadden geprobeerd haar te doden door haar de nek om te wringen, maar ze overleefde de aanval. Ook een ander meisje van zeven overleefde, ondanks de vele steekwonden die ze had opgelopen. Verder overleefden nog enkele andere kinderen de aanval. Ze werden voor dood achtergelaten door de gewapende mannen die de regio terroriseren en die volgens velen deel uitmaken van het Lord’s Resistance Army.