Για την ‘Τύχη’, την ‘Άγγελε σε ευχαριστώ’ και την ‘Ελπίδα’

21/04/2009

Πίσω στο Μασίσι, μας έφεραν μία γυναίκα που ήταν έτοιμη να γεννήσει. Ήταν 39 ετών και είχε ήδη γεννήσει εννιά παιδιά, από τα οποία τα δύο είναι ακόμα ζωντανά. Ο άντρας της πέθανε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της και αυτή περπάτησε, ενώ είχαν αρχίσει οι πόνοι της γέννας, για οχτώ ώρες προκειμένου να μπορέσει να γεννήσει με ασφάλεια. Όταν έφτασε σε εμάς χρειαζόταν καισαρική τομή, πράγμα που αποκάλυψε ότι μόλις λίγα λεπτά πριν είχε πάθει ρήξη στη μήτρα της. Αυτό ήταν το τελευταίο της παιδί και κατάφερε να το φέρει στη ζωή παρόλες τις αντιξοότητες. Την ονόμασε Chance (που σημαίνει Τύχη).

Φαίνεται ότι δεν υπάρχει περιορισμός στο τι μπορεί να κάνει μία μητέρα για το παιδί της. Μία φορά φέραμε πίσω μαζί μας με την κινητή ιατρική μονάδα μία 40χρονη γυναίκα. Είχε σοβαρή μορφή πνευμονίας, πιθανώς έπασχε από φυματίωση και ήταν πολύ αδύνατη. Ζύγιζε 34 κιλά, οπότε ήταν εύκολο για εμένα να την κουβαλήσω στα χέρια μου από το αυτοκίνητο στο νοσοκομείο. Ακόμα όμως και σε αυτή την κατάσταση κράταγε με στοργή το μωρό της κοντά στο μικρό στήθος της όση ώρα ήταν ξαπλωμένη μέσα στο αυτοκίνητο.

Έχω μία αίσθηση ότι τα βάρη του πολέμου, αν όχι τα πραγματικά τραύματα, πέφτουν σε μεγάλο βαθμό πάνω στις γυναίκες και τα παιδιά. Πέρα από το βιασμό, που ακούμε πως μερικές φορές οδηγεί στο θάνατο, υπάρχουν και οι αόρατες μολυσματικές ασθένειες. Έχουμε συνεχώς τα μάτια μας ανοιχτά για περιστατικά ιλαράς, που αποτελεί ένα γρήγορο δολοφόνο, και συχνά εμβολιάζουμε τους κατοίκους στην περιοχή του Μασίσι. Αναγνωρίζοντας κάποια κρούσματα, αποφασίσαμε να πραγματοποιήσουμε μία εκστρατεία εμβολιασμού διάρκειας δύο ημερών στο στρατιωτικό στρατόπεδο. Πολλοί στρατιώτες εδώ μετακινούνται μερικές φορές μαζί με τις γυναίκες και τα παιδιά τους. Η ιλαρά προλαμβάνεται ακολουθώντας μία μέθοδο που είναι γνωστή ως «ομαδική ανοσία», δηλαδή ανοσοποιείς την πλειοψηφία και έτσι η μειοψηφία προστατεύεται και αυτή σε μεγάλο βαθμό. Αλλά σε αυτό το συγκεκριμένο στρατόπεδο, είναι ιδιαίτερα δύσκολο να παρακολουθήσεις το πήγαινε ένα του κόσμου και να τους εμβολιάσεις. Έχοντας εμβολιάσει διακόσια περίπου παιδιά και έχοντας ολοκληρώσει με ικανοποίηση τη δουλειά μίας μέρας, πήγα σε μία παμπ με ένα φίλο.

Εκεί αρχίσαμε να μιλάμε με ένα σχετικά υψηλόβαθμο στέλεχος μίας ένοπλης ομάδας. Χωρίς καμία προτροπή, άρχισε να μας λέει ιστορίες από τα τελευταία 15 χρόνια. Η δουλειά είναι δουλειά μάς εξήγησε πριν αρχίσει να μετράει στα δάχτυλα των χεριών του τους νεκρούς της χθεσινής μέρας. Με ενθουσιασμό μοιράστηκε μαζί μας τη φιλοδοξία του να χρησιμοποιήσει τις σπουδές του στη διοίκηση όταν θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος. (και είναι ακόμα νέος, μόλις τριάντα χρονών) Αυτό οδήγησε στην ερώτηση: «Πότε θα τελειώσει ο πόλεμος;» Ακούμπησε πίσω στον τοίχο και κοιτώντας μας για πρώτη φορά στα μάτια μας είπε πως το Κονγκό είναι σαν ένα σκοτεινό δωμάτιο. Ακόμα και αν έχει μία πόρτα, είναι πάντα τόσο σκοτεινά εκεί μέσα που όσο και να ψάχνεις για την πόρτα δεν θα μπορέσεις να την βρεις ποτέ.

Τα ονόματα που διαλέγουν οι άνθρωποι για τα παιδιά τους αποτελούν μία αντίφαση σε αυτή την προοπτική. Μία μέρα, την ώρα που είχα στα πόδια μου ένα μωρό που το έλεγαν Ελπίδα και το εξέταζα, μπήκε μέσα στο θάλαμο μία μητέρα που κρατούσε στα χέρια της ένα μωρό γεμάτο στα αίματα. Αμέσως εξέτασα το μωρό της, που ονομαζόταν «Άγγελε, σε ευχαριστώ». Το μωρό είχε τραυματιστεί το κεφάλι από μαχαίρι, όταν ξέσπασε ένας οικογενειακός καυγάς ανάμεσα στις κουνιάδες του σπιτιού. Οι κομπρέσες δεν κατάφεραν να σταματήσουν το αίμα που ανάβλυζε από το κεφάλι της, οπότε πίεσα το κεφάλι της στο στήθος μου και την πήγα γρήγορα στο νοσοκομείο. Ύστερα από εφτά ράμματα την επέστρεψα στη μητέρα της, κοίταξα το ματωμένο μπλουζάκι μου και σκέφτηκα πόσο περίεργο είναι να μην νοιάζεται κάποιος καθόλου. Καθώς περπατούσα στο δρόμο, άνοιξαν οι ουρανοί και άρχισε να βρέχει πολύ. Άρχισα και εγώ να τρέχω κάτω από τη βροχή, να πίνω το νερό και να γελάω με τον εαυτό μου. Καθώς επέστρεψα πίσω στο κέντρο υγείας εντελώς αναμαλλιασμένη, για πρώτη φορά με περίμενε μια ωραία ησυχία, καθώς και η Ελπίδα.

Tags: νοσοκομείο, Μασίσι, πόλεμος